مجله راه ما یک ربات هوشمند جمع آوری خبر از سایت های پر بیننده ایرانی است

ایران تاریخ شفاهی را مبدل به یک نظریه علمی کرده است


جواد منصوری می‌گوید ایران امروز می‌تواند در خارج از کشور و در دانشگاه‌های دیگر دنیا بحث نظریه تاریخ شفاهی را به‌عنوان یک نظریه علمی مطرح و نمونه‌های موفق آن را نیز ارائه‌کند.

منتشر شده در تاریخ 1396/11/16 - 18 روز پیش
به گزارش خبرگزای مهر، مراسم نکوداشت ۳۳ سال وقایع نگاری انقلاب اسلامی و دفاع مقدس با تجلیل از حجت‌ الاسلام و المسلمین سعید فخرزاده با حضور جمع کثیری از چهره‌ها، شخصیت‌ها و علاقه‌مندان به حوزه ادبیات و تاریخ شفاهی برگزار شد.
دراین مراسم، محسن مومنی‌شریف رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی، حجت‌الاسلام و المسلمین خاموشی رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، امیر ناصر آراسته، مشاور نظامی فرماندهی کل نیروهای مسلح در امور زمینی، مجتبی رحماندوست نماینده سابق مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، علیرضا کمری، جواد منصوری، سردار فتح‌الله جعفری، عباس سلیمی نمین، محسن کاظمی، جواد کامور بخشایش و جمعی از اهالی فرهنگ و ادب حضور داشتند.
در ابتدای این مراسم، سعید بیابانکی به عنوان مجری پس از خیر مقدم و تبریک دهه فجر انقلاب اسلامی درباره اهمیت تاریخ شفاهی و تجلیل از حجت الاسلام فخرزاده گفت: ثبت تاریخ شفاهی ایران یک عمل بسیار ممتاز برای نسل امروز و فردا است که می‌خواهد بداند در دوران پیروزی انقلاب و دفاع مقدس چه چیزی رخ داده، این امر مهم توسط روحانی عزیز، مهربان، اهل تعامل و انقلابی انجام شده است به همین دلیل امروز ما اینجا جمع شده‌ایم تا از زحمات حجت الاسلام فخرزاده در حد توانمان سپاسگذاری کنیم.
در ادامه برنامه جواد منصوری، اولین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، معاون آسیا و اقیانوسیه وزیر امور خارجه، سفیر اسبق جمهوری اسلامی ایران در پاکستان و چین در پشت تریبون حاضر شده و درباره شخصیت حجت الاسلام فخرزاده، گفت: به جرأت می‌توان گفت یکی از اتفاقات مهم که پس از انقلاب و دفاع مقدس رخ داد که نظیر آن  را کمتر در ایران و جهان به این سبک شاهد بودیم، ثبت تاریخ شفاهی با این نوع کیفیت و کمیت است.
وی ادامه داد: قبل از انقلاب به مقدار محدودی ثبت تاریخی صورت می‌گرفت، اما پس از انقلاب و دفاع مقدس هم در کیفیت کار و هم در حجم فعالیت‌های صورت گرفته نوعی حرکت صورت گرفت که امروز شاهد آن هستیم، بخش مطلوبی از تاریخ انقلاب و بخش قابل توجهی از تاریخ دفاع مقدس به صورت کتاب و ثبت شده جاودانه شده است.
اولین فرمانده سپاه پاسداران تأکید کرد: اگر امروز می‌توانیم از ثبت تاریخ شفاهی انقلاب با این عظمت یاد کنیم به دلیل زحمات آقای فخرزاده است. بسیار خوشحالم که اقدام مبارکی برای تجلیل از فخرزاده انجام شده است.
جواد منصوری ادامه داد: ثبت خاطره به مرور زمان و به تدریج تکامل یافت و از یک خاطره‌گویی صرف به جایی رسید که یک مکتب شد که امروز به یک رشته دانشگاهی تبدیل شده و کسانی در آن تحصیل می‌کنند. امروز این مکتب به عنوان یک مکتب تاریخ نگاری به ثبت رسیده است. از ابتدا از تاریخ شفاهی تا این اندازه استقبال نمی‌شد. می‌گفتند کارهایی که انجام شده بین ما و خدا بوده نیازی به گفتن نیست که ریا می‌شود. حضور فخرزاده در شکست این مقاومت‌ها بسیار موثر بود. اگر این جریان یک جریان ریشه‌دار و قوی نبود، تاریخ نگاری تا این اندازه پا نمی‌گرفت.
وی خاطرنشان کرد: در ۱۵ سال ابتدای انقلاب درباره مبارزان قبل از انقلاب هیچ کاری انجام نشده بود و کسی هم دنبال این کار نبود. بیشتر توجه به دفاع مقدس بود و به تدریج به پیش از انقلاب هم پرداخته شد. علاوه بر اینکه بتدریج گسترده شد به لحاظ کیفی و محتوایی هم بتدریج تغییر یافت. این روند ما در تاریخ شفاهی موجب شد تا ضد انقلاب هم از ما یاد بگیرند و شروع به ثبت خاطرات به زعم خودشان کنند.
این فعال انقلابی با بیان این مطلب که دستگاه‌های دولتی ما تا به حال نسبت به این مسئله غافل بوده‌اند گفت:  کاری که آقایان در تاریخ شفاهی انجام دادند کاری ماندگار شد. در این جریان آقای فخرزاده مدیریت کار را بر عهده داشته است و تنها به دهه ۶۰ و ۷۰ اکتفا نکرده و تاکنون نیز این روند را ادامه داده است. امروز ما می‌توانیم در خارج از کشور و در دانشگاه‌های دیگر دنیا بحث نظریه تاریخ شفاهی را به عنوان یک نظریه علمی مطرح کنیم و نمونه‌های موفق خود را نشان دهیم.
منصوری خاطرنشان کرد: تاریخ شفاهی می‌تواند بسیاری از واقعیت‌های پنهان جامعه ما را روشن کند. علاوه بر حوزه هنری مراکز دیگری نیز در تاریخ شفاهی وارد شده و کارهایی انجام داده‌اند. اما فخرزاده حق بزرگی برگردن ادبیات تاریخ نگاری و دستاوردهای این دوران از تاریخ معاصر ما دارد.
در ادامه برنامه، مجید رجبی مدیر خانه هنرمندان با تقدیر و تشکر از خدمات ۳۳ ساله حجت الاسلام فخرزاده، گفت: ویژگی‌های فخرزاده خدادادی است. وی اولین بار با مجموعه تبلیغات جبهه و جنگ وارد کار ثبت خاطرات رزمندگان دفاع مقدس شد. خاطرات رزمندگان دفاع مقدس ثبت شد و صدها چاپ خورد و در بین رزمندگان توزیع شد. بعدها در جهاد سازندگی و ارتش نیز این رویه انجام شد. فخرزاده بعدها در حوزه هنری این کار را ادامه داد و به نقطه خوبی رساند. وی ضمن اینکه وجنات یک روحانی را دارد با تلاش خود کارها را پیش می‌برند. هم‌چنین با یک خلوص نیت ‌و تلاش کار می‌کنند بدون اینکه دیده شوند. او یک روحانی خدوم پر اخلاص و مثمر ثمر است سعی او همیشه بلیغ و سعید بوده است.
پس از اکران مستند کوتاهی از حجت الاسلام فخرزاده، امیر سرلشکر ناصر آراسته مشاور نظامی فرماندهی کل نیروهای مسلح در امور زمینی پشت تریبون قرار گرفت و درباره این نکوداشت، گفت: من به عنوان سرباز پیر خود را نسبت به شهدا از همه بدهکارتر می‌دانم. همچنین به عنوان یک کهنه سرباز خود را نسبت به انقلاب از همه بدهکارتر می‌دانم، خوش به حال آقای فخرزاده که بسیاری از دیون خود را به انقلاب و دفاع مقدس ادا کرد.
وی با بیان خاطره‌ای ادامه داد: فردی صحبت می‌کرد که ما جزو غواص‌هایی بودیم که از اروند برای فتح فاو عبور می‌کردیم؛ بدون اینکه پشتیبانی از ما صورت بگیرد. به او گفتم تاریخ جنگ از پنجره‌های مختلف دیده می‌شود. کسی که مانند شهید همت در قرارگاه کربلا نشسته از دریچه‌ای به جنگ نگاه می‌کند، کسی که در گردان بوده نیز از دریچه‌ای و یک بسیجی ساده نیز از زاویه‌ای. همه این نگاه‌ها درست است اما امکان دارد که کم ببینند، کسی که در دسته بوده امکان دارد که از آنچه در قرارگاه گذشته اطلاع نداشته باشد و...  هنر از آن کسی است که این روایت‌ها را جمع کند و تاریخ شفاهی ارائه دهد.
مشاور نظامی فرماندهی کل نیروهای مسلح در امور زمینی اضافه کرد: کسی که بدون تحریف و کم و کاست، بدون مبالغه و گزافه‌گویی این تاریخ را روایت می‌کند، حاج‌آقا فخرزاده و امثال او هستند. فخرزاده می‌تواند اطلاعات را پالایش کند، بی‌آنکه حقایق را حذف و کارهای کوچک و بزرگ را از قلم بیندازد.
وی خاطرنشان کرد: خوشا به سعادت آقای فخرزاده که علم و معنویت را در دوران دفاع مقدس پایه‌ریزی کرد. در این علم و معنویت، وادادگی و رفاه‌زدگی راه ندارد؛ بلکه ایستادگی، مقاومت، صداقت و سخت‌کوشی در آن راه دارد. به گفته وی؛ وقتی بنیان کار در دفاع مقدس شکل گرفته باشد و رزمنده دفاع مقدس در عالم ادبیات پاک وارد عمل شود، به‌خصوص در حوزه تاریخ شفاهی، می‌شود فخرزاده. او بیش از ۳۰ سال از عمر شریفش را با صداقت و بدون توجه به دنیازدگی و رنگ لباس‌ها وارد عمل شد. او اینگونه عمل کرد؛ از این جهت همه دعاگوی او هستند.
مومنی شریف رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی در این مراسم با اشاره به نقش حجت‌الاسلام فخرزاده در معرفی شخصیت شهید صیاد شیرازی گفت: آقای فخرزاده در سفرهایی که شهید صیاد شیرازی در هیئت معارف جنگ داشت، او را همراهی می‌کرد. آقای فخرزاده به دلیل کسالت نمی‌توانست در یکی از این سفرها شهید را همراهی کند، به همین دلیل شهید صیاد شیرازی سفر را به تعویق می‌اندازد؛ این در حالی است که همه از وقت‌شناسی و دقت شهید صیاد شیرازی مطلع هستیم. شهید صیاد شیرازی، آقای فخرزاده را انسان بی‌تکلفی می‌دانست.
رئیس حوزه هنری با بیان اینکه فخرزاده مخلص و متواضع است، ادامه داد: او سی و چند سال برای انقلاب دویده و ننشسته است. برکات او در این زمینه بسیار است که از جمله این موارد، می‌توان به تربیت و معرفی نویسندگان بزرگ اشاره کرد که امروز هر کدام از این نویسندگان آثار شاخصی در این زمینه دارند. کسانی که در کنار فخرزاده روییده‌اند، به درخت تناوری تبدیل شده‌اند که امروز لازم است شاخ و برگ‌ها را کنار بزنیم و باغبان را ببینیم.
وی با بیان اینکه فخرزاده هرگز نخواست خودش دیده شود، یادآور شد: در کنار این اوصاف باید از پشتکار او یاد کرد. همین موضوع سبب شده تا طبقات مختلف به او اعتماد کرده و خاطراتشان را بیان کنند.
مومنی شریف در پایان از خانواده حجت‌الاسلام فخرزاده به پاس همراهی او در سه دهه گذشته قدردانی کرد و افزود: اگر این خانواده سخت‌گیری می‌کرد او به این توفیقات نمی‌رسید.
عباس ملکی از دیگر سخنرانان این مراسم بود در سخنانی گفت: آشنایی من با آقای فخرزاده برای برنامه‌ای در دانشگاه صنعتی شریف بود. این دانشگاه در سال ۱۳۴۵ تأسیس شد و با این که عمر زیادی ندارد از نظر فعالیت‌های علمی، سیاسی و اجتماعی نقش قابل توجهی در جامعه ایران داشته است.
ملکی ادامه داد: یکی از کارهای خوب جنگ ثبت تاریخ شفاهی بود امیدوارم تا دیر نشده است فرماندهان و سرداران دفاع مقدس بتوانند با کسانی که آن سوی جنگ بودند نیز مذاکره کنند و امثال آقای فخرزاده بتوانند خاطرات آن سو را نیز ثبت و ضبط کنند. این کار در خصوص جنگ ویتنام انجام شده و سرداران جنگ ویتنام و آمریکایی‌ها در چندین جلسه با یکدیگر صحبت کردند و یک واقعه از دو طرف شرح داده شد.
وی ادامه داد: با کمک برخی از فارغ‌التحصیلان این دانشگاه به دنبال این بودیم که مبارزات اجتماعی و سیاسی دانشجویان و اساتید را در حوزه زمانی سال‌های ۴۵ تا ۵۸ به ثبت برسانیم، با حجت‌الاسلام فخرزاده در این خصوص صحبت کردیم که وی با روی باز این پیشنهاد را پذیرفت و حدود ۳ سال است که این فعالیت در حال انجام است و امیدوارم این روزها منتشر شود.
با دوستان به اشتراک گذارید
نشر با ذکر منبع بلامانع است